10 Mayıs 2026
Sayı: KB 2026/04

Fransa’da kitlesel 1 Mayıs

Fransa’da 1 Mayıs, ülke genelinde yaklaşık 300.000 kişinin katılımıyla gerçekleşirken, Paris’te 100 bini aşkın kişi sokaklara çıktı. Katılım, son yıllara kıyasla düşük kaldı buna rağmen Paris’te 1 Mayıs, Avrupa’nın diğer başkentleriyle karşılaştırıldığında görece kitlesel ve politik bir düzeyde gerçekleşti.

Paris’te CGT, Solidaires, CFDT, FSU, La France insoumise (Fransa Ayakta Hareketi), PCF (Parti communiste français / Fransız Komünist Partisi), NPA (Nouvelle Parti Anticapitaliste / Yeni Anti-Kapitalist Parti) ve Révolution Permanente (Sürekli Devrim) başta olmak üzere çok sayıda sendika, siyasal parti ve kolektif, kortejleriyle alana çıktı. Yürüyüş, Place de la République’ten başlayarak Place de la Nation’a uzanan hat üzerinde gerçekleştirildi. Bu yılki 1 Mayıs, hükümetin 1 Mayıs gününde çalışmayı yasallaştırma saldırısının gölgesinde yapıldı. Sendikaların eylemlere katılımının sınırlı kalması dikkat çekti. Hazırlık sürecini son haftaya sıkıştıran sendikal bürokrasi, emekçilerin katılımını organize etmeyerek eylemi zayıflattı. İşçi katılımı yine ağırlığı oluştursa da daha çok bireysel gelişlere ve duyarlılığa dayandı.

Eylem boyunca 1 Mayıs’a sahip çıkma çağrısı öne çıkarken, Filistin halkı ve Sumud filosuyla dayanışma, emperyalist savaş karşıtlığı ve ırkçılığa karşı mücadele temel gündemler arasındaydı. Filistin direnişine destek ve siyonizme karşı muhalefetin hedef alındığı bu dönemde, 1 Mayıs’taki bu tutum ayrıca önemliydi. Yürüyüşte ayrıca enflasyon, kemer sıkma politikaları, militarizm ve Ortadoğu’daki emperyalist paylaşım savaşı protesto edildi. “1 Mayıs satılık değildir” şiarına ise özellikle afişlerde sıkça rastlandı.

Yürüyüşün sonuna doğru Nation Meydanı’nda polis, kortejin ön kısmındaki eylemcilere biber gazı ve ses bombalarıyla saldırdı. Saldırı, kitlenin ilerlemesiyle püskürtüldü.

Anti-emperyalist kızıl kortej

“Anti-emperyalist, devrimci ve kızıl 1 Mayıs” şiarı etrafında birleşen yaklaşık 15 örgüt, ortak bir kortej oluşturdu. Son yıllarda 1 Mayıs’ta kızıl bayrakların azalmasına ve dağınıklığına dikkat çeken bir deklarasyon yayımlanarak ortak kortej için çağrı yapıldı. 

Bu tutuma uygun olarak yürüyüş boyunca “1 Mayıs kızıldır, kızıl kalacak” sloganı hem Fransızca hem Türkçe atılırken, Enternasyonal Marşı hep birlikte söylenerek 1 Mayıs’ın anlamına uygun bir tutum geliştirildi. 

Bu ortak kortejde Jeunes Communistes (Genç Komünistler), UPML (Union Prolétaire Marxiste Léniniste / Marksist Leninist Proleter Birlik), FSE (Fédération Syndicale Étudiante / Öğrenci Sendikası Federasyonu), BİR-KAR (İşçilerin Birliği, Halkların Kardeşliği Platformu), Proleter Devrimci Duruş, Partizan, Odak, Öncü Partizan yer aldı. BİR-KAR kendi korteji, afişleri ve sloganlarıyla, özellikle gençliğin yoğun katılımıyla alandaki yerini aldı. “Partout Taksim, partout résistance / Her yer Taksim, her yer direniş” sloganıyla Taksim iradesi selamlandı. Fransa Devrimci Gençlik Birliği de BİR-KAR korteji içinde yürüyüşünü gerçekleştirdi. “Genç, güvencesiz ve devrimci” sloganını güzergâh boyunca sticker çalışmasıyla yaydı.

Erken saatte açılan stantta birçok Türkiyeli ve Kürdistanlı işçi ve emekçiyle sohbet edildi.

Diğer şehirlerde 1 Mayıs

Lyon’da yaklaşık 12.000 kişi, özellikle gençlik ve sendikal blokların öne çıktığı bir yürüyüşte bir araya geldi. Nantes’ta yaklaşık 4.000 kişi, kamu emekçileri ve liman işçilerinin katılımıyla sokaklara çıktı. Airbus uçak fabrikasının bulunduğu Toulouse kentinde yaklaşık 12.000 kişi sokağa çıktı; antifaşist, Secours Rouge ve sendika kortejleri yürüyüşe öncülük etti. Bordeaux’da yaklaşık 5.000 kişi, özellikle eğitim ve kamu sektörü emekçilerinin ağırlıkta olduğu bir kortejle yürüdü. Fransa genelinde de 1 Mayıs kitlesel geçti, ancak kısmen geçmiş yılların gerisinde kaldı.

Fransa’nın Bretanya bölgesinde 1 Mayıs

Fransa’nın Bretanya bölgesinin Hennebont kentinde 1 Mayıs yürüyüşü gerçekleştirildi. İşçi sınıfının birlik, dayanışma ve mücadele gününde emekçiler şehir merkezi Place Maréchal Foch alanında saat 10.00’da toplandı. Kitlenin toplanmasından sonra başlayan yürüyüş saat 12.30’da sona erdi. 

Yürüyüşü Fransız işçi sendikaları (CGT, FO, FSU, FU, UNSA ve Solidaires) organize etti. Bu sene 1 Mayıs’ta işçi katılımı yoğundu. Fransız sol/sosyalist partileri de katılım sağladı (PCF Fransız Komünist Partisi, Parti de gauche, Jeunesse Communiste, Lutte Ouvrière, Parti ouvrier indépendant, anticapitaliste, anarchiste ve demokratik kitle örgütleri); partiler kendi bildirilerini dağıttı. Bu yıl katılım binin üzerinde gerçekleşti.

1 Mayıs toplanma alanında komite adına konuşma yapıldı; emperyalist kapitalist sisteme karşı mücadele ve sosyal haklara yönelik saldırılara karşı duyarlı olma çağrısı yapıldı. Katılan kurumların isimleri tek tek okundu, Filistin halkına yönelik katliamlar protesto edildi. İran’a yönelik emperyalist/siyonist savaş dolayısıyla dünyadaki işçilerin ve emekçilerin alım gücünün düştüğü ve işsizliğin arttığı belirtildi. Miting boyunca ekonomik kriz, emeklilik düzenlemeleri ve sosyal haklardaki gerileme protesto edildi. Bu sene Hennebont’taki yürüyüş şehir merkezi turlandıktan sonra tekrar Place Maréchal Foch alanına gelindi.  BİR-KAR çalışanları iki hafta önce 1 Mayıs’a çağrı afişleri yaptı, Fransızca bildiriler dağıtıldı; yürüyüş alanında dağıtılan BİR-KAR imzalı bildiriler yoğun ilgi gördü.  

Dünyanın her yerinde olduğu gibi Fransa’nın Bretanya bölgesindeki Hennebont kentinde de bu yıl 1 Mayıs coşkuyla kutlandı. 

Lorient kentinde Filistin’le dayanışma için basın açıklaması

Lorient kentinde Filistin’le dayanışma derneğinin (AFPS) çağrısıyla, Sumud/Direniş filosuna saldıran İsrail’i protesto etmek için, 1 Mayıs günü akşam saat 17.00’de belediye binası önünde basın açıklaması gerçekleştirildi. 

Basın açıklamasında, el konulan gemilerin ve tüm mürettebatın derhal serbest bırakılması talep edildi. “İsrail ordusunun bu korsanlık saldırısını kınıyoruz ve kabul etmiyoruz. 

Ekim 2023’ten bu yana, Gazze’de dünyanın gözleri önünde bir soykırım yaşanıyor. Soykırım, izlenecek bir şey değildir” ifadelerinin yer aldığı basın açıklamasına Fransız Komünist Partisi (PCF) ile Antikapitalistler destek vermedi

 Kızıl Bayrak / Paris-Bretanya bölgesi-Lorient

Amsterdam ve Malta’da 1 Mayıs

Amsterdam’da 1 Mayıs

Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da FNV sendikası öncülüğünde düzenlenen 1 Mayıs eyleminde, hükümetin işsizlik ve iş göremezlik ödeneklerini azaltma politikalarına karşı biriken öfke açığa çıktı. Museumplein’de saat 13.30’da toplanıldı ve saat 14.30’da uzun bir kortej oluşturarak Martin Luther King Parkı’na doğru yürüyüş yapıldı. Türkiyeli birçok örgütün de katıldığı eyleme Amsterdam BİR-KAR’da katıldı. Yürüyüşün ardından alandaki etkinlik saat 19.00’a kadar müzikler eşliğinde devam etti. Sahneden yapılan açıklamada, eyleme 18.000 kişinin katıldığı belirtildi.

Malta’da 1 Mayıs

Malta’da 1 Mayıs kapsamında başkent Valletta çevresinde küçük kalabalıklar ve özellikle Labour Party tarafından düzenlenen etkinlikler yapıldı.

Malta’da 1 Mayıs etkinliği yapıldı. Başkent Valletta çevresinde küçük kalabalıklar ve özellikle Labour Party tarafından düzenlenen etkinlikler yapıldı, genel olarak kontrollü bir hava hakimdi. 

Etkinliklerde ağırlıklı olarak çalışma koşullarının iyileştirilmesi, yaşam maliyetlerinin düşürülmesi ve sosyal hakların korunması gibi talepler öne çıktı. Organizasyonların merkezinde Labour Party yer alırken, ana muhalefet Nationalist Party ise daha sınırlı ve ayrı mesajlarla etkinlikler içerisinde yer aldı. Bunun dışında bazı sendikalar ve demokratik toplum örgütleri de küçük çaplı katılım gösterdi.

Kızıl Bayrak / Amsterdam-Malta